Choroba autyzm - serwis z informacjami

Dzieci z autyzmem charakteryzuje bardzo zróżnicowany poziom aktywności. U niektórych obserwujemy całkowitą bierność. Cechę tą definiuje się jako brak zainteresowania otoczeniem, nie podejmowanie żadnej próby przemieszczania się i zabawy, ani podążania za opiekunem (Park, 2003). U innych dzieci obserwuje się  nadaktywność, która jest połączona z nieumiejętnością skupienia uwagi przez dłuższą chwilę. Dzieci takie sa w nieustannym ruchu, zmieniaja czynności, a ich działanie jest pozbawione celowości (Pisula, 2005). Osoby z autyzmem mają również problemy z płynnością i elastycznością działania, wykonywaniem planu, korzystaniem z informacji zwrotnych oraz z przestawianiem się na nowe zadanie.

Objawy autyzmu
U dzieci z autyzmem obserwuje się problemy z regulacją rytmu okołodobowego. Kłopoty te pojawiają się w pewnym okresie życia prawie u wszystkich osób z autyzmem i czesto nie zanikają wraz z dorastaniem.

komentarze (0) | dodaj komentarz | Trackbacki (1)

Dziecko w wieku przedszkolnym

Nie ma jednego jedynego typowego obrazu choroby w pierwszych 3-4 latach życia.

Sugeruje sie, że na tym etapie, kiedy dziecko o normalnej inteligencji jest diagnozowane w kierunku autzymu trzeba również brać pod uwagę Zespół Aspergera (AS).

Część z dzieci może mieć początkowo opóźnienie mowy, a potem gwałtownie załapać pomiędzy 3 a 4 rokiem życia. Pewna grupa tych dzieci, zwłaszcza te inteligentniejsze, może nie mieć żadnych oznak zaburzeń - z wyjątkiem ewentualnej mniejszej sprawności ruchowej.

We wszystkich niemal przypadkach, jeżeli przjrzymy się takim dzieciom z bliska, możemy znaleźć kilka wskazówek pomocnych w ustaleniu diagnozy (Autyzm diagnoza).

Jakkolwiek dzieci z AS w warunkach domowych wydają sie relatywnie normalne, w warunkach przedszkolnych pojawiają się problemy - tendencje do unikania spontanicznych kontaktów, kłopoty w podtrzymywaniu najprostszej rozmowy, powtarzanie się w wypowiedziach, dziwne nieprzystające do tematu rozmow wypowiedzi, skłonności do schematycznego zachowania się, kłopoty z przstosowaniem się do grupy. Częste są też problemy z odpowiedzią emocjonalną - agresja, złość, hiperaktywność.

Dziecko takie wygląda jakby było w swoim własnym świecie, nie potrafi się skoncentrować.

W porównaniu z autyzmem, dzieci z AS wykazują pewne zaineresowanie kontaktami z dorosłymi i innymi dziećmi. Atutami takiego dziecka mogą być: wczesne rozpoznawanie liter i cyfr, łatwość zapamiętywania faktów, informacji.

komentarze (1) | dodaj komentarz | Trackbacki (1)

Grupa dzieci z autyzmem jest niejednolita. Nie występują fizyczne oznaki zaburzenia.
Czynnikiem odróŜniającym dzieci z autyzmem od ich rówieśników są bardzo duŜe róŜnice przejawiające się w zachowaniu, ilorazie inteligencji i poziomie umiejętności w sferach naśladowania, percepcji, rozwoju mowy.

I tak, na przykład większość niemowląt z autyzmem jest spokojna, niczego się nie domaga, nie płacze, nawet wtedy, gdy są głodne. Pozostają one niewzruszone, gdy matka tuli je do siebie. Jednak są niemowlęta z autyzmem płaczące godzinami, krótko śpiące, nie znoszące jakiejkolwiek interwencji, łącznie z kąpielą, ubieraniem i karmieniem. Według Ivara Lovaasa zgodności w grupie osób z autyzmem dotyczą deficytu następujących cech:
•języka;
•emocjonalnego przywiązania do innych ludzi;
•umiejętności koncentracji;
•umiejętności posługiwania się zabawkami;
•zdolności do zabawy z rówieśnikami;
•samodzielności w zakresie prostych czynności dnia codziennego;
oraz nadmiaru cech:
•autostymulacji;
•napadów ataków wściekłości;
•agresji i autoagresji.

Zaburzenia charakterystyczne dla dzieci z autyzmem dotyczą trzech podstawowych
płaszczyzn:
1. rozwoju społecznego;
2. rozwoju mowy;
3. czynności powtarzających się wraz z niechęcią wobec zmian.
1. Zachowania społeczne
Zaburzone zachowania społeczne są cecha charakterystyczną autyzmu najbardziej widoczną
dla przeciętnego obserwatora. To ona określiła nazwę autyzmu – „autos”- po grecku znaczy
„sam”.

Osoby z autyzmem (AUTYZM) mają uszkodzony tak zwany mózg społeczny, odpowiedzialny za przetwarzanie informacji na niskim poziomie: wyraŜanie i odróŜnianie uczuć (radość, smutek, poczucie utraty), czy rozpoznawanie stanów zagroŜenia oraz planowanie działań
społecznych, zgadywanie myśli innych ludzi (Baron-Cohen, 1995). W trakcie interakcji dzieci z autyzmem nie wykazują prawidłowych zachowań niewerbalnych – nie reagują adekwatnie mimiką, gestykulacją – nie posługują się gestami (na przykład, nie wykonują gestu na do widzenia, pa, pa). Cechuje je brak wyraźnego zainteresowania osobami, unikają kontaktu wzrokowego, nie odpowiadają mimiką (na przykład, nie reagują uśmiechem na uśmiech), podczas rozmowy sprawiają wraŜenie obojętnych. Najczęściej podczas interakcji stoją z boku, w określonej, sztywnej pozycji – z opuszczonymi rękoma, pochyloną głową, nie przesuwając wzroku na osoby aktualnie mówiące, najczęściej patrząc w jeden punkt. śycie społeczne pełne jest symboli, bardziej złoŜonych niŜ język mówiony. Poza rozmową
mnóstwo informacji płynie za pośrednictwem ekspresji, postawy ciała, gestów. Dziecko z autyzmem cechuje je brak umiejętności odczytywania sygnałów wysyłanych przez otoczenie w kategoriach: pozytywne – negatywne (Baron-Cohen, 1995).
Konsekwencją jest społeczna izolacja dziecka. Dziecko z autyzmem miedzy 3 a 5 rokiem Ŝycia nie rozszerza zakresu doświadczeń i
umiejętności społecznych w kontaktach z rówieśnikami, co jest najwaŜniejszym zadaniem rozwojowym między 3 a 5 rokiem Ŝycia (Jaklewicz, 1993). W relacjach z rówieśnikami dziecko z autyzmem cechuje niechęć do brania udziału we wspólnej zabawie, nieumiejętność inicjowania kontaktów z innymi dziećmi, naprzemiennego udziału w interakcji. Kiedy nawet dziecko z autyzmem inicjuje kontakt, to nie kontynuuje go , nie podtrzymuje po uzyskaniu odpowiedzi. Kiedy, w kontaktach z dorosłymi, z czasem moŜe nastąpić pewien wzrost umiejętności w relacjach społecznych, to rówieśnicy są najczęściej nadal ignorowani. Przyczyną ubogich kontaktów społecznych z rówieśnikami mogą być ograniczone umiejętności zabawy. MoŜliwość uczestniczenia w zabawie z rówieśnikami przez dzieci z autyzmem jest ograniczona ich małymi zdolnościami lub brakiem umiejętności naśladowania. U dzieci prawidłowo funkcjonujących zabawa rozwija się od prostych zabaw w samotności, poprzez zabawy równoległe, kooperacyjne aŜ do zabaw symbolicznych, w których uczestniczą inne dzieci.

Dzieci z autyzmem bawią się w samotności, prezentując nieprawidłowy wzorzec zabawy, 4 nie uŜywają zabawek zgodnie z przeznaczeniem – postukują przedmiotami, wprawiając je w wirowy ruch lub wkładają do buzi. Mogą bawić się stereotypowo, wmontowując lub wymontowując jakiś mechaniczny element przedmiotu. W zabawie rzadko wykorzystują lalki, czy pluszowe misie, wybierając obiekty mechaniczne Nie potrafią bawić się jak inne dzieci, poniewaŜ w grach i zabawach dziecięcych występuje mnóstwo elementów symbolicznych, umownych – zwykły listek bywa łódką, a po chwili staje się kołderką lub spódniczką dla lalek.
Stąd dzieci z autyzmem nie potrafią bawić się w zabawy w udawanie – w mamę, tatę oraz nie rozumieją zasad gier, na przykład w berka. (Weiss, Harris,2001) Dzieci z autyzmem nie potrafią dzielić się własną radością, nie wskazują na przedmioty, które je interesują, nie zakomunikują rodzicom swojej przyjemności, nie pokaŜą rodzicom swojego rysunku, ulubionej zabawki, nie pochwalą się znalezionym skarbem, itp. Nie przejawiają spontanicznego zainteresowania ludźmi, nie wykazują oznak emocjonalnego przywiązania, nie róŜnicują swoich zachowań w odniesieniu do rodziców i obcych osób. Nie wodzą wzrokiem za bliskimi, nie odwracają się na dźwięk swojego imienia, nie wyciągają rączek do bliskich, nie naśladują mimiki rodziców – nie odpowiadają uśmiechem na uśmiech, czułe słowa, nie wykazują niezadowolenia, gdy bliscy oddalają się, nie uśmiechają się na widok rodziców, nie naśladują mimiki rodziców. Autyzm dieta Objawy charakterystyczne dla wczesnej postaci autyzmu (do 12 m-ca Ŝycia): niemowlę nie dąŜy do fizycznego kontaktu z matką, czasem aktywnie się przed nim broni (płacze lub jest obojętne, gdy brane jest na ręce, tulone), nie czerpie wyraźnej przyjemności z baraszkowania. U dzieci z późnym rozwojem autyzmu (po 12 miesiącu Ŝycia) występują unikanie i wycofywanie się z kontaktów społecznych (Jaklewicz, 1993, 1994). Dzieci z autyzmem nie potrafią zobaczyć danego zjawiska z punktu widzenia innej osoby.
Cechuje je niezdolność do przypisywania stanów umysłu innych ludzi (ich pragnień, uczuć) i nieumiejętność przewidywania zachowań innych ludzi. Osoby z autyzmem nie rozumieją, Ŝe inne osoby mogą mieć odmienne upodobania od ich własnych (Baron-Cohen, 1995).
2. Mowa
Mowa u osób z autyzmem jest często zaburzona lub wcale nie występuje.
Obserwując przebieg rozwoju mowy u tych osób, moŜemy stwierdzić jej:
- opóźnienie,
- regres,
- zahamowanie lub zaburzenie od urodzenia
- niewykształcenie (Bobkowicz-Lewartowska, 2000)..
U dzieci z wczesnym rozwojem autyzmu, zaburzenia mowy pojawiają się juŜ przed 12 m.Ŝ.
Słabo wyraŜone jest lub nie występuje gaworzenie, rzadko występuje u nich echolalia
bezpośrednia, która dotyczy powtarzania zazwyczaj pierwszych lub ostatnich sylab wyrazu.
Rozumienie mowy jest lepsze niŜ mowa czynna.
W miarę dorastania pojawiają się proste formy przekazu niewerbalnego, a około 5 r.Ŝ. mogą
pojawić się pierwsze słowa, które nie słuŜą komunikacji.
W późnej postaci autyzmu (po 12 m.Ŝ.) dzieci przechodzą przez fizjologiczne fazy rozwoju
mowy, budując proste wyraŜenia słowne. Potem, nagle, następuje szybki regres mowy.
5
Dziecko przestaje formułować proste zdania i posługuje się pojedynczymi wyrazami, które w
coraz mniejszym stopniu słuŜą komunikacji interpersonalnej, pojawia się echolalia
bezpośrednia i odroczona (Jaklewicz, 1993, 1994).
Wypowiedzi echolaliczne bardzo wiernie powtarzają intonację i akcent nadawcy, mimo, Ŝe
mogą być odtworzone po kilku miesiącach.
Echolalie są jedną z najbardziej charakterystycznych cech mowy dzieci z autyzmem.
Trzy rodzaje echolalii:
- bezpośrednia – powtarzanie dźwięków, wyrazów, zdań, fraz natychmiast po
ich usłyszeniu;
- odroczona – po pewnym czasie zostaje powtórzona cała zasłyszana treść lub
jej część, np. reklam, melodii, wypowiedzi (Jaklewicz, 1993);
- łagodna lub funkcjonalna – w mowie dziecka występuje duŜo oddzielnych
wyrazów. Które są związane z poszczególnymi sytuacjami, wypowiedziami
(Roberts, 1989, za: Błeszyński, Bobkowicz, 1997).
Wypowiedzi echolaliczne bardzo wiernie powtarzają intonację i akcent nadawcy, mimo, Ŝe
mogą być odtworzone po kilku miesiącach.
Dziecko nadaje zasłyszanym fragmentom mowy bardzo osobiste znaczenie.
Fakt powtarzanie słów, partii zdań lub całych zdań nie oznacza, Ŝe dziecko potrafi zastosować
je we właściwy sposób i we właściwym znaczeniu.
W związku z faktem, iŜ u dzieci z autyzmem występują duŜe trudności w wyraŜaniu lub
rozumieniu komunikatów niewerbalnych (mowa ciała) – dzieci z autyzmem nie
zrekompensują braków komunikacji werbalnej alternatywnymi kanałami komunikowania się.
Często interakcje dzieci z autyzmem charakteryzują:
- zaburzenia zdolności do naprzemiennego wysławiania się,
- niedostatek inicjatywy i wytrwałości w podejmowaniu wymiany
konwersacyjnej, w której zachodzą reakcje zwrotne na komunikaty innej
osoby.
Osoby z autyzmem wykazują zaburzenia w komunikowaniu się zarówno z dorosłymi, jak i
rówieśnikami. Dzieci prawidłowo rozwijające się swoimi gestami wyraŜają częściej chęć
podtrzymania lub nawiązywania relacji interpersonalnych. U dzieci z autyzmem dominują
gesty proste, instrumentalne, słuŜące zakończeniu lub uniknięciu interakcji (specyficzne ruchy
głowy i ramion)
Osoby z autyzmem charakteryzuje duŜo niŜszy poziom rozwoju mowy w porównaniu z
ogólnym ilorazem inteligencji.
Język definiowany jest jako system znaków. KaŜdy znak to związek dwóch elementów:
znaczącego i znaczonego.
Element znaczący o fizyczna postać znaku, na przykład słowo kubek wypowiedziane,
napisane lub przedstawione za pomocą rysunku, zdjęcia, gestu, itp.
Element znaczony to pojęcie, wyobraŜenie, do którego odnosi się fizyczna postać znaku.
Często związek elementu znaczącego i znaczonego jest umowny. Dzieci z autyzmem nie
potrafią łączyć dwu składowych znaków w całość. Potrafią nauczyć się, Ŝe słowo kubek
oznacza konkretny kubek, natomiast trudniej im przychodzi zrozumieć, Ŝe oznacza ono
wszystkie kubki.
Inną trudnością napotykaną prze osoby z autyzmem jest zrozumienie faktu, Ŝe niektóre
przedmioty lub czynności mają wiele róŜnie brzmiących nazw, na przykład, ziemniak –
kartofel, a niektóre słowa mają wiele róŜnych znaczeń, na przykład blok.
6
DuŜą przeszkodą dla osoby z autyzmem jest zrozumienie pojęć abstrakcyjnych nie mających
materialnych, dostępnych zmysłom odpowiedników.
Trudnością jest, teŜ, zrozumienie słów mających podwójne znaczenie: konkretne i przenośne,
na przykład gwóźdź programu (Theo Peeters, 1996).
Następną cechą mowy osoby z autyzmem jest tendencja do odwracania zaimków. Dzieci z
autyzmem często mówią o sobie ty, on lub uŜywają swojego imienia, rzadziej posługują się
zaimkiem ja.
Osoby z autyzmem często wielokrotnie zadają to samo pytanie i często oczekują na nie tej
samej odpowiedzi. Zdarza się, Ŝe po usłyszeniu odpowiedzi dziecko zadaje kolejne pytanie
stanowiące logiczny ciąg, a po jakimś czasie wraca do punktu wyjścia i sytuacja powtarza się.
Stereotypowe pytania zadawane przez osoby z autyzmem nie są funkcjonalne – nie słuŜą
komunikowaniu się.
Mowa dziecka z autyzmem mówiącego pełnymi zdaniami jest stereotypowa, sztuczna,
bezosobowa, przesadnie uroczysta. Zdania są dziwacznie budowane i składają się z potocznie
uŜywanych słów oraz neologizmów. Często zdarzają się nieprawidłowości artykulacyjne,
brak odpowiedniej intonacji i właściwej modulacji głosu.
W wypowiedziach dzieci z autyzmem uderza odbiegający od normy ton głosu oraz rytm
wypowiedzi, brak płynności mowy, przerwy, skandowanie oraz monotonia. Wynika to z
niezdolności do na śladowania przez osoby z autyzmem melodii mowy.
3. Powtarzające się i stereotypowe wzory zachowań, zainteresowań i czynności
Dzieci z autyzmem bywają zaabsorbowane określonymi, stereotypowymi wzorami
zachowań, zainteresowaniami, na przykład pociągami, zegarami. Potrafią obsesyjnie mówić
na ten temat, rysować określone obiekty, ustawiać, na przykład ogromna wieŜę z klocków,
układać puzzle. To zaabsorbowanie ulubionym tematem często przez rodziców określane jest
jako pasja ich dziecka.
Dzieci z autyzmem wykazują zamiłowanie do określonego porządku, na przykład na stole, w
kredensie. Ustawiają przedmioty w określonej kolejności.
MoŜna zauwaŜyć u nich przywiązanie do jednego schematu czynności. Niechętnie przyjmują
zmiany tras spacerów, gości, wizyty w obcych miejscach. Przyjmują wyłącznie płynne
pokarmy, wykazują manieryzmy jedzeniowe, na przykład zjadają tylko wędliny lub tylko
masło.
Autyzm leczenie Bardzo często dzieci z autyzmem kiwają się, mruczą, wprawiają przedmioty w ruch wirowy
(talerze, baki), uderzają się ręką lub przedmiotami, skrobią przedmioty, uderzają w ich
powierzchnie w sposób monotonny i powtarzający się.
Fascynuje je gra świateł, obiekty, czy układy wizualne.
Dzieci z autyzmem przyswajają detale, ale mają trudności w rozpoznawaniu całości. Często
uporczywie są zaabsorbowane śrubką w krześle albo włosami matki, widząc tylko śrubkę a
nie krzesło, lub włosy, a nie głowę.
Nie istnieją symptomy charakterystyczne tylko dla autyzmu. Wszystkie anormalne
zachowania występują takŜe w róŜnych obrazach klinicznych.

komentarze (2) | dodaj komentarz | Trackbacki (1)

Diagnostyka autyzmu

Rozpoznanie autyzmu nie jest proste. Postawienie diagnozy wymaga dokładnej obserwacji dziecka i jego zachowań oraz często wielu wizyt w przychodni specjalistycznej. Chorego bada zespół specjalistów złożony z psychologa, pedagoga, pediatry i psychiatry, którzy na podstawie wnikliwych obserwacji zachowania rozpoznają autyzm.

Diagnostyka autyzmu
Jest to obserwacja dziecka w różnych sytuacjach: w trakcie spontanicznej aktywności, w samotności, z rodzicami, z terapeutami, w sytuacjach społecznych, w zabawie. Niestety większość lekarzy – neurologów, pediatrów czy psychiatrów, do których trafiają chore dzieci, nie jest do tego przygotowana, nie posiadają ani wiedzy, ani doświadczenia, ani narzędzi.
Dlatego tak ważne jest, aby dziecko trafiło od razu do placówki specjalistycznej. W ten sposób zyska na czasie, a czas w przypadku autyzmu jest najcenniejszy, albowiem w porę postawione rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia może sprawić, że stan dziecka się znacznie poprawi. Ale terapeuci znają i takie przypadki, kiedy dochodzi do całkowitego wyzdrowienia. Wykaz przychodni i placówek z całej Polski zajmujących się autyzmem można znaleźć m.in. na stronie Fundacji, która jest czołową placówką w leczeniu autyzmu.

Objawy autyzmu (Autyzm diagnoza)
Diagnoza autyzmu skupia się na trzech grupach symptomów, są to: upośledzenie umiejętności wchodzenia w interakcje społeczne, upośledzenie komunikacji werbalnej i pozawerbalnej oraz aktywności związanych z wykorzystaniem wyobraźni, ograniczony repertuar zachowań i zainteresowań.

Z czym można pomylić autyzm?
Autyzm ma wiele cech, które występują w innych zaburzeniach, można go pomylić z upośledzeniem umysłowym, mutyzmem, ADHD, schizofrenią dziecięcą czy FAS (poalkoholowy zespół płodowy). Niektórzy badacze oddzielają też autyzm od zespołu Aspergera, którego objawy są z reguły słabo nasilone i mało widoczne, nie jest zaburzony lub tylko w niewielkim stopniu rozwój mowy. Jednak większość naukowców uznaje zespół Aspergera za odmianę autyzmu, nazywając go zaburzeniem ze spektrum autyzmu.

komentarze (3) | dodaj komentarz | Trackbacki (1)

 Leczenie autyzmu
W leczeniu dominuje podejście niefarmakologiczne - specjalna edukacja i terapia behawioralna. W leczeniu farmakologicznym stosuje się neuroleptyki, stymulanty i leki antydepresyjne. Ostatnie badania wskazują jednak na nieskuteczność antydepresantów, przynajmniej w terapii krótkoterminowej.

Badania przesiewowe
Rodzice zazwyczaj jako pierwsi zauważają odbiegające od normy zachowania u ich dzieci. Wprowadzenie leczenia z opóźnieniem może wpłynąć na jego długoterminowe efekty i dlatego następujące oznaki powinny zostać poddane ocenie przez specjalistę bez zwlekania:
•    Brak gaworzenia przed 12 miesiącem życia.
•    Brak gestykulacji (wskazywanie, machanie na pożegnanie itp.)
•    Brak wypowiadania słów przed 16 miesiącem życia.
•    Brak spontanicznego wypowiadania fraz składających się z dwóch słów (z pominięciem echolalii) przed 24 miesiącem życia.
•    Utrata jakichkolwiek umiejętności językowych i zdolności społecznych w każdym wieku.

Amerykańska Akademia Pediatrii zaleca wykonywanie badań przesiewowych w kierunku spektrum autystycznego u 18- i 24-miesięcznych dzieci przy użyciu oficjalnych testów przesiewowych specyficznych dla autyzmu. W przeciwieństwie do tych zaleceń, Narodowy Komitet Badań Przesiewowych Wielkiej Brytanii odradza wykonywanie badań przesiewowych w kierunku spektrum autystycznego u ogólnej populacji, ponieważ narzędzia używane w badaniach nie zostały w pełni zatwierdzone, a interwencje nie posiadają wystarczających dowodów skuteczności.
Przesiewowe badania genetyczne na autyzm są nadal ogólnie niepraktyczne. Rozwijanie badań genetycznych napotyka się z problemami natury etycznej, prawnej oraz społecznej. Rynkowa dostępność badań może wyprzedzić właściwe rozumienie ich wyników przy uwzględnieniu genetycznej złożoności autyzmu. LECZENIE AUTYZMU

Sytuacja osób dorosłych
Potrzeby i poziom funkcjonowania osób dorosłych z autyzmem są bardzo różne, wielu tych wyżej funkcjonujących potrafi dosyć dobrze zasymilować się ze społeczeństwem, mają pracę, rodziny itp. W wielu krajach dla takich osób, wypracowuje się model "mieszkań chronionych" (samodzielność z pewną pomocą, superwizja), czasami "mieszkań grupowych" (kilka osób we wspólnym apartamencie pod opieką stałych opiekunów). Znacznie trudniej jest zapewnić byt autystom niżej funkcjonującym, ze sprzężonymi, wielorakimi niepełnosprawnościami współwystępującymi, które mają skłonność do tym częstszego pojawiania się im bardziej głębokie jest zaburzenie autystyczne; mogą być to m.in. upośledzenie umysłowe, padaczka, alergie pokarmowe, itp. Nie mogą oni żyć samodzielnie ani w domach pomocy społecznej, jak pokazują raporty Fundacji Synapsis, są narażeni na nadużycia ze strony personelu i współmieszkańców. Przez swoja ślepotę na sygnały społeczne oraz problemy z używaniem mowy są zupełnie bezradni i nie potrafią skutecznie dochodzić swoich praw pomimo świadomości swojego położenia. Także rodzice zakładają stowarzyszenia/fundacje i działają sami na rzecz zapewnienia godnej przyszłości swoich dorosłych już dzieci.

komentarze (0) | dodaj komentarz | Trackbacki (1)